Karnawał i atrakcje sylwestrowe

Karnawał, zwany także zapustami lub mięsopustem, to okres zimowych balów, maskarad, pochodów i zabaw. Daty rozpoczęcia karnawału są różne w zależności od regionu czy kraju. W tradycji niektórych narodów rozpoczyna go noc sylwestrowa, w innych jest to dzień Trzech Króli, ale kończy się karnawał zawsze w Środę Popielcową. Pochodzenie nzwy Karnawału też nie jest jednoznaczne. Słowo "karnawał" może pochodzić od włoskiego carnevale, co oznacza "pożegnanie mięsa" przed Wielkim Postem. Są także inne teorie, ale z całą pewnością obchody karnawału mają związek z kultem płodności i wielkości plonów. A taniec, stanowiący integralną część zabaw karnawałowych miał wpływać na urodzaj w nadchodzącym roku.

Karnawał po staropolsku

W staropolskiej tradycji szlacheckiej karnawał, zwany zapustami, zajmował miejsce szczególne. Był to czas, kiedy prezentowano panny na wydaniu, a ich udział w balach i zabawach miał pozwolić znaleźć i wybrać odpowiedniego kandydata na męża. W karnawale na bale, trwające czasem kilka dni, zjeżdżała się szlachta nawet z bardzo odległych okolic, a przemieszczano się saniami, kuligiem wędrując od jednego dworu do drugiego. W odpowiedniej odległości za roześmianym, rozbawionym i rozśpiewanym towarzystwem, przemieszczała się służba, wioząca kufry z ubraniami na zmianę, bielizną i kreacjami balowymi.

Nic w tym dziwnego, jeśli weźmie się pod uwagę, że szlachta potrafiła spędzić poza domem cały okres karnawału! Gospodarze zabaw karnawałowych urządzali dla swoich gości polowania i pokazy sprawności w posługiwaniu się bronią. Tak więc w tradycji polskiego karnawału huczne bale przerywane były zabawami na świeżym powietrzu. W XIX wieku karnawał zaczął zmieniać charakter. Do dobrego tonu należało być w tym czasie w Warszawie i pokazać się na kilku prestiżowych balach, urządzanych przez arystokrację. Stała się więc stolica centrum obchodów karnawałowych i ta tradycja utrzymała się aż do wybuchu wojny. Dużym powodzeniem cieszyły się bale maskowe, dające możliwość większej swobody w kontaktach damsko - męskich. Były też one popisem pomysłowości w dobieraniu strojów. Niepisany obyczaj kazał traktować noc sylwestrową jako wstęp do karnawałowych szaleństw, dlatego też oprawa balu sylwestrowego zawsze zachwycała przepychem, a atrakcje sylwestrowe przygotowywały uczestników do świętowania zapustowej wolności.

Atrakcje sylwestrowe na świecie

Dzisiaj najbardziej znane jest sylwester oraz imprezy karnawałowe i atrakcje sylwestrowe w Rio de Janeiro, gdzie odbywają się sławne przemarsze i parady szkół samby i gdzie wielojęzyczny, roześmiany tłum uczestniczy w tanecznym korowodzie przez całe miasto; w Wenecji - z tradycyjnymi balami maskowymi i podróżami gondolami po kanałach, a także w Niemczech, gdzie karnawał nazywany jest "piątą porą roku" i gdzie zachowano tradycję obcinania mężczyznom krawatów przez grupy barwnie poprzebieranych kobiet. Ma to być symboliczne przejęcie władzy na czas trwania karnawałowego szaleństwa. W Wiedniu do dziś w czasie karnawału odbywa się sławny "Bal debiutantek", z obowiązkiem wystąpienia młodych dziewcząt w długich, wyłącznie białych sukniach. Kiedyś był to sposób na wprowadzenie do towarzystwa młodych przedstawicielek arystokracji, dziś bal ma raczej symboliczny charakter, jest kontynuacją wieloletniej tradycji.
Jedno jest pewne: we wszystkich tradycjach karnawał to czas zabawy, tańca i swobody. A ponieważ bal sylwestrowy poprzedza karnawałowe szaleństwa, wszystkie atrakcje sylwestrowe - takie jak pokazy ogni sztucznych, kolorowe, barwne dekoracje, obowiązkowy toast noworoczny, wznoszony szampanem - mają być wyrazem radości, że oto rozpoczyna się czas karnawałowego szaleństwa!